Technische SEO checklist: 7 stappen naar een gezonde site

Een website kan uitstekende teksten hebben en toch onvindbaar zijn, omdat één regel in een klein tekstbestand Google of ChatGPT de toegang ontzegt. Dat risico is reëel. Uit eigen onderzoek van Timmermans Media (juni 2026) blijkt dat 20,4% van de grote Nederlandse sites minstens één AI-crawler blokkeert in robots.txt.

Technische SEO is het optimaliseren van de technische basis van een website, zodat zoekmachines en AI-crawlers elke belangrijke pagina kunnen vinden, lezen, begrijpen en indexeren. Het gaat om crawlbaarheid, indexatie, sitestructuur, URL's, snelheid, beveiliging en gestructureerde data, niet om de inhoud van je teksten of om backlinks.

Wat is technische SEO en wat valt eronder?

Technische SEO is alles wat ervoor zorgt dat zoekmachines je site kunnen bereiken en verwerken, los van wat er op de pagina staat. Zie het als de fundering en de leidingen van een huis: niemand komt ervoor kijken, maar zonder werkt de rest niet.

SEO rust op drie pijlers: techniek, content en autoriteit. Deze gids behandelt alleen de eerste. Wil je ook content en backlinks doorlichten, dan is onze SEO-audit checklist de bredere variant.

Wat zijn de onderdelen van technische SEO?

Dit zijn de acht onderdelen die samen het complete plaatje vormen, in de volgorde waarin een zoekmachine ze tegenkomt:

• Crawlbaarheid: mogen en kunnen bots je pagina's bereiken? Hier gaat het om robots.txt en interne links.
• Indexatie: worden bereikte pagina's ook opgenomen in de zoekindex? Denk aan de XML-sitemap, noindex-tags en het Pagina's-rapport in Google Search Console.
• Sitestructuur: een logische hiërarchie met zo weinig mogelijk klikken naar belangrijke pagina's.
• URL-hygiëne: redirects, trailing slashes, canonical tags en het voorkomen van duplicaten.
• Snelheid: laadtijd en stabiliteit, gemeten met de Core Web Vitals.
• Mobiel en HTTPS: een mobielvriendelijke site met een geldig SSL-certificaat als basisvoorwaarde.
• Structured data: code volgens schema.org die zoekmachines vertelt wat een pagina is (een product, artikel of bedrijf).
• AI-crawlbaarheid: toegang voor AI-crawlers, leesbaarheid zonder JavaScript en eventueel een llms.txt-bestand.

Heb je een meertalige site, dan komt daar hreflang bij. Dat behandelen we apart in ons artikel over internationale SEO.

Waarom weegt technische SEO zwaarder sinds AI-zoeken?

Googlebot voert JavaScript uit en probeert een mislukte pagina later opnieuw. AI-crawlers zijn minder geduldig: ze lezen de HTML en gaan door. Staat je content daar niet in, dan besta je voor dat systeem niet.

Een goede Google-positie is bovendien geen garantie voor een AI-citatie. Uit eigen onderzoek van Timmermans Media (oktober 2026) blijkt dat bij 400 Nederlandse vragen zonder merknaam in 128 van de 1.200 ChatGPT-antwoorden (10,7%) minstens één pagina uit de Google top 3 tussen de bronnen stond. AI-systemen zoeken dus zelf, met eigen crawlers. Daardoor moet je site ook voor die crawlers technisch toegankelijk zijn.

Hoe voer je een technische SEO audit uit in 7 stappen?

Een technische SEO audit voer je uit door je site eerst volledig te laten crawlen en daarna per onderdeel te controleren of bots alles kunnen bereiken, indexeren en lezen. Werk van fundament naar afwerking: snelheid verbeteren heeft geen zin als Google de pagina niet eens mag bezoeken.

1. Zet je meetinstrumenten klaar. Verifieer je domein in Google Search Console als domeinproperty (dan zie je http, https, www en zonder www samen). Draai een volledige crawl met Screaming Frog en exporteer de resultaten.
2. Controleer crawlbaarheid. Open jouwdomein.nl/robots.txt, lees elke Disallow-regel en controleer expliciet de regels voor Googlebot en AI-crawlers zoals GPTBot en OAI-SearchBot.
3. Controleer indexatie. Vergelijk het aantal URL's in je XML-sitemap met het aantal geïndexeerde pagina's in Search Console onder Indexering, Pagina's. Zoek naar onbedoelde noindex-tags.
4. Beoordeel structuur en interne links. Bekijk in Screaming Frog de kolom Crawl Depth en het filter voor 4xx-statuscodes.
5. Ruim je URL's op. Spoor redirect-kettingen, trailing-slash-duplicaten en verkeerde canonicals op.
6. Meet snelheid, mobiel en HTTPS. Test je belangrijkste paginatypes in PageSpeed Insights en controleer of elke http-URL direct naar https doorstuurt.
7. Test rendering, structured data en llms.txt. Bekijk de broncode zonder JavaScript, valideer je schema-markup en beslis of llms.txt zinvol is.

Noteer per stap wat er mis is, hoe je het oplost en hoe urgent het is. Die laatste kolom is waar de meeste checklists tekortschieten.

Welke gratis tools gebruik je voor technische SEO?

Voor een volwaardige audit heb je geen betaalde software nodig:

• Google Search Console: de enige bron die laat zien wat Google werkelijk geïndexeerd heeft, plus het robots.txt-rapport en de URL-inspectie.
• Screaming Frog SEO Spider: crawlt je site zoals een zoekmachine en toont statuscodes, redirects, canonicals en klikdiepte. Gratis tot 500 URL's. Hoe je de tool stap voor stap inzet, lees je in onze gids over een SEO-audit met Screaming Frog.
• PageSpeed Insights: meet de Core Web Vitals met echte gebruikersdata.
• Rich Results Test: controleert of je structured data klopt.
• Je eigen browser: de broncode (Ctrl+U) en Chrome DevTools volstaan voor een rendering-check.

Hoe bepaal je de prioriteit van elk punt?

Behandel niet alles als even belangrijk, anders besteed je een week aan alt-teksten terwijl je halve site op noindex staat. Wij werken met drie niveaus:

• Kritiek: het probleem houdt pagina's uit de index of uit AI-antwoorden, zoals een blokkade in robots.txt of content die alleen via JavaScript laadt. Los dit deze week op.
• Belangrijk: de pagina wordt gevonden, maar verliest waarde, zoals redirect-kettingen, duplicaten of slechte Core Web Vitals. Plan dit binnen een maand.
• Netjes: het helpt, maar levert los weinig op, zoals uitgebreidere schema-markup of llms.txt. Pak dit op als de rest staat.

Hoe controleer je crawlbaarheid en indexatie?

Je controleert crawlbaarheid door robots.txt te testen op onbedoelde blokkades, en indexatie door je XML-sitemap te vergelijken met het Pagina's-rapport in Google Search Console. Crawlen betekent dat een bot je pagina bezoekt; indexeren betekent dat de zoekmachine hem opslaat en kan tonen. Het tweede kan alleen als het eerste lukt.

Robots.txt en XML-sitemap: testen voordat je ze vertrouwt

Robots.txt is een tekstbestand in de hoofdmap van je site dat bots vertelt welke delen ze niet mogen bezoeken. Een klassieker: na de livegang van een nieuwe site blijft de regel van de testomgeving staan.

User-agent: *
Disallow: /

Die twee regels blokkeren je complete site voor elke bot. Controleer en herstel robots.txt zo:

• Controleer met: het robots.txt-rapport in Search Console (Instellingen, robots.txt) en de URL-inspectie voor een paar belangrijke pagina's.
• Fout als: de URL-inspectie meldt dat de pagina is geblokkeerd door robots.txt.
• Oplossing: verwijder de te brede regel, blokkeer alleen echt overbodige delen (zoals /wp-admin/) en test opnieuw voordat je hem live zet.

Een valkuil die bijna niemand kent: robots.txt voorkomt crawlen, niet indexeren. Wil je een pagina uit Google houden, gebruik dan een noindex-tag en blokkeer de pagina juist níet in robots.txt. Anders ziet Google die noindex nooit.

De XML-sitemap is de tegenhanger: een lijst van URL's die je wél geïndexeerd wilt hebben. Daar horen alleen indexeerbare pagina's met statuscode 200 en een canonical naar zichzelf in. Dien de sitemap in via Search Console. Gebruik je WordPress, dan lees je in ons artikel over een WordPress-sitemap maken hoe je dat regelt.

Site-operator plus Search Console: waar zit het echte indexatieprobleem?

Typ site:jouwdomein.nl in Google en je krijgt een ruwe schatting van het aantal geïndexeerde pagina's. Handig om grove afwijkingen te spotten, maar onbetrouwbaar. De werkelijkheid staat in Search Console onder Indexering, Pagina's. Let vooral op deze statussen:

• Gecrawld, momenteel niet geïndexeerd: Google bekeek de pagina en nam hem niet op. Hier zit vrijwel altijd het echte probleem: dunne content, bijna-duplicaten of pagina's zonder interne links.
• Ontdekt, momenteel niet geïndexeerd: Google kent de URL maar bezocht hem nog niet, vaak door zwakke interne links.
• Uitgesloten door noindex-tag: controleer of dat bewust is. Een plug-in-instelling zet soms hele categorieën op noindex.
• Statussen die met duplicaat beginnen: Google vond meerdere versies van dezelfde pagina.

Klik bij elke status op voorbeeld-URL's en zoek het patroon. Zijn het allemaal filterpagina's of allemaal URL's met een slash aan het eind? Een patroon wijst naar één oorzaak en dus naar één fix. Meer oplossingen per status vind je in ons artikel over problemen met Google-indexatie.

Hoe houd je sitestructuur en URL's schoon?

Een schone structuur betekent dat elke belangrijke pagina binnen enkele klikken bereikbaar is, dat elke pagina precies één URL heeft en dat oude URL's in één stap doorsturen. Hoe meer dubbele en doodlopende URL's, hoe minder aandacht een zoekmachine overhoudt voor je echte pagina's. Hoe je URL's vanaf het begin goed opbouwt, lees je in ons artikel over een goede URL-structuur.

Klikdiepte, interne links en kapotte links controleren

Klikdiepte is het aantal klikken vanaf de homepage naar een pagina. Hoe dieper een pagina zit, hoe minder belangrijk hij lijkt. Zo controleer je het:

1. Open in Screaming Frog het tabblad Internal en sorteer op Crawl Depth.
2. Markeer belangrijke pagina's (diensten, categorieën, bestsellers) die dieper dan drie klikken liggen.
3. Link ze vanuit het hoofdmenu, een categoriepagina of een veelbezochte blog.
4. Filter onder Response Codes op Client Error (4xx) en gebruik Bulk Export, Response Codes, Client Error Inlinks om te zien welke pagina's naar kapotte URL's linken.
5. Pas die interne links aan naar de juiste URL in plaats van alleen een redirect te plaatsen.

Die laatste stap wordt vaak overgeslagen. Een redirect helpt de bezoeker, maar een directe interne link bespaart de crawler een tussenstap.

Trailing slashes, canonicals en redirect-kettingen

De valkuil die wij in de praktijk het vaakst tegenkomen, is de trailing slash: dezelfde pagina is bereikbaar op /diensten en op /diensten/. Voor Google zijn dat twee URL's met dezelfde inhoud. Google kiest dan zelf welke versie telt, en die keuze wisselt soms, waardoor rankings onverklaarbaar schommelen.

Je herkent het in Search Console aan duplicaat-statussen met voorbeeld-URL's die alleen in de slash verschillen, of aan beide varianten met vertoningen in Prestaties, Pagina's. Zo los je het op:

1. Kies één variant (met of zonder slash) en houd die overal aan.
2. Stuur de andere variant met een 301-redirect door, rechtstreeks en in één stap.
3. Geef elke indexeerbare pagina een canonical tag naar zichzelf, in exact de gekozen variant.
4. Laat varianten met parameters of filters (zoals ?kleur=rood) met hun canonical naar de hoofdversie wijzen.
5. Controleer in Screaming Frog, tabblad Canonicals, het filter Non-Indexable Canonical: canonicals die naar een redirect, 404 of noindex-pagina wijzen.

Die laatste fout is verraderlijk. Een canonical naar /diensten terwijl /diensten doorstuurt naar /diensten/, is een tegenstrijdig signaal dat Google vaak negeert.

Redirect-kettingen ontstaan na meerdere herstructureringen: URL A stuurt naar B, B naar C. Elke extra stap kost crawlbudget en linkwaarde. Je vindt ze in Screaming Frog via Reports, Redirects, Redirect Chains. De fix: laat A direct met een 301 naar C wijzen en werk interne links bij.

Snelheid, mobiel, HTTPS en structured data: waar zit de winst?

De winst zit vooral in het verbeteren van je langzaamste paginatype, niet in een perfecte score op de homepage. Snelheid, mobiel en HTTPS zijn basisvoorwaarden: ze maken je zelden de winnaar, maar een slechte score houdt je wel tegen. Structured data helpt zoekmachines en AI-systemen begrijpen wat er op je pagina staat.

Core Web Vitals, mobiel en HTTPS meten

De Core Web Vitals zijn drie metingen waarmee Google de gebruikservaring beoordeelt. Test in PageSpeed Insights één voorbeeld van elk paginatype en kijk eerst naar het blok met echte gebruikersdata.

De oplossingen per meting behandelen we in ons artikel over Core Web Vitals verbeteren. Voor mobiel en HTTPS volstaan drie korte checks:

• Mobiel: Google indexeert de mobiele versie. Controleer met de URL-inspectie of die alle content toont die ook op desktop staat.
• HTTPS: typ http://jouwdomein.nl in en controleer of je in één stap op https belandt.
• Gemengde content: zoek in Chrome DevTools (Console) naar waarschuwingen over bestanden die nog via http laden.

Welke schema-types horen bij welk paginatype?

Structured data is code volgens het schema.org-vocabulaire die expliciet vertelt wat een pagina bevat. Gebruik per paginatype het passende type:

Vooral dateModified verdient aandacht. Volgens Ahrefs geven AI-zoekmachines de voorkeur aan content die 25,7% verser is dan de content die traditioneel in organische zoekresultaten verschijnt. Een juiste datum maakt die versheid machineleesbaar. Hoe je structured data inzet voor AI-vindbaarheid, lees je in ons aparte artikel daarover.

Hoe maak je je site leesbaar voor AI-crawlers?

Je maakt je site leesbaar voor AI-crawlers door ze toegang te geven in robots.txt, je kerncontent in de HTML te zetten in plaats van via JavaScript te laden, en eventueel een llms.txt-bestand aan te bieden. Dit onderdeel ontbreekt in vrijwel elke Nederlandse technische SEO checklist, terwijl het bepaalt of ChatGPT, Perplexity en Google AI Overviews je kunnen citeren.

AI-crawlers in robots.txt: trainingsbots versus zoekbots

Een trainingsbot verzamelt tekst om modellen te trainen; een zoekbot haalt pagina's op om live vragen te beantwoorden met bronvermelding. Wie de zoekbot blokkeert, verdwijnt uit AI-antwoorden.

• GPTBot: de trainingscrawler van OpenAI.
• OAI-SearchBot: de zoekcrawler achter ChatGPT search, bepalend voor citaties.
• ChatGPT-User: haalt een pagina op wanneer een gebruiker daar in een gesprek om vraagt.
• ClaudeBot: de crawler van Anthropic.
• PerplexityBot: de indexcrawler van Perplexity.
• Google-Extended: een token waarmee je gebruik voor Gemini-training uitsluit, zonder gevolgen voor Google Zoeken.

Uit eigen onderzoek van Timmermans Media (juni 2026, 426 leesbare robots.txt-bestanden van de top 500 .nl-domeinen) blijkt hoe vaak dit misgaat. GPTBot wordt door 17,6% van de sites geblokkeerd, OAI-SearchBot door 9,2% en Googlebot door 0,7%. In totaal blokkeert 13,1% een AI-zoekindexbot en is daarmee niet citeerbaar in AI-zoek. Van de 75 sites die GPTBot blokkeren, laten er minstens 36 OAI-SearchBot openstaan: zij kiezen bewust tussen training en zoeken.

Wil je niet meedoen aan training, maar wel geciteerd worden? Dan ziet je robots.txt er zo uit:

User-agent: GPTBot
Disallow: /

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

User-agent: *
Disallow: /wp-admin/

Let op: een bot met een eigen User-agent-groep volgt alleen die groep en negeert de regels onder het sterretje. Herhaal dus in elke eigen groep de mappen die je wilt afschermen. Controleer ook je CDN of firewall: diensten als Cloudflare hebben een aparte instelling om AI-crawlers te weren, die soms aanstaat zonder dat de eigenaar het weet.

Rendering zonder JavaScript testen en llms.txt overwegen

Veel AI-crawlers lezen alleen de HTML die de server direct teruggeeft. Laadt je site teksten of prijzen pas via JavaScript, dan zien die crawlers een lege pagina, hoe goed hij er in de browser ook uitziet. Zo test je het:

1. Open een belangrijke pagina en druk op Ctrl+U om de broncode te bekijken.
2. Zoek met Ctrl+F naar een zin uit je hoofdtekst en naar je prijs of kernboodschap.
3. Staat die tekst er niet in, schakel dan in Chrome DevTools JavaScript uit (Ctrl+Shift+P, typ Disable JavaScript) en herlaad de pagina.
4. Zie je een lege of halve pagina, vraag je ontwikkelaar om server-side rendering of pre-rendering. Heb je geen eigen ontwikkelaar, dan kan ons team voor webdevelopment dat inbouwen.

Content die in AI-antwoorden belandt, zoals de coin-pagina's die wij voor Bitvavo schreven en die in februari 2026 als eerste aanbeveling verschenen in de Google AI Overview voor 'bitcoin kopen Nederland', moet allereerst leesbaar zijn voor de crawler.

Blijft over: llms.txt, een Markdown-bestand in de hoofdmap met een korte bedrijfsbeschrijving en links naar je belangrijkste pagina's, bedoeld als wegwijzer voor taalmodellen. Het is geen officiële standaard en volgens ons onderzoek heeft 5,9% van de onderzochte sites er een. Daarom staat het op prioriteit netjes. Met onze gratis llms.txt-generator kost het weinig tijd, maar het vervangt nooit een open robots.txt en leesbare HTML.

Hoe ziet de complete technische SEO checklist eruit?

De complete technische SEO checklist bestaat uit vijftien controlepunten, elk met een gratis tool, een concrete oplossing en een prioriteit. Kopieer de tabel naar een spreadsheet, voeg een kolom Status toe en begin bij alle punten met prioriteit kritiek.

Herhaal deze technische optimalisatie van je website na elke migratie, nieuw thema of grote plug-in-update, en verder minstens elk kwartaal. Technische fouten sluipen er meestal in bij updates.

Wil je de vijftien punten niet zelf doorlopen, of liep je vast op rendering of canonicals? Timmermans Media voert de technische audit voor je uit en lost de kritieke punten op via onze SEO-dienstverlening, inclusief de AI-crawlbaarheid uit onze GEO-aanpak; je schema-markup kun je vooraf al gratis testen met onze structured data validator. Mail info@timmermansmedia.nl voor een vrijblijvend gesprek.