Onderzoek · 6 oktober 2026
Pagina's in de Google top 3 worden zelden door ChatGPT geciteerd
400 Nederlandse vragen zonder merknaam, 3 herhalingen per chatbot, gemeten via de API's van ChatGPT, Gemini en Perplexity en vergeleken met de Google-resultaten van dezelfde dag.
Matt Timmermans, Timmermans Media. Meting: 26 september 2026. Preregistratie: doi.org/10.5281/zenodo.22974863. Data: doi.org/10.5281/zenodo.23010967.
Een hoge Google-positie voor de bijbehorende zoekterm betekent niet dat ChatGPT die pagina ook als bron vermeldt. In 128 van de 1.200 ChatGPT-antwoorden (10,7%) stond minstens één pagina uit de Google top 3 tussen de bronnen. Hoger geplaatste pagina's werden wel vaker geciteerd dan lager geplaatste, maar ook de nummer 1 in Google werd in de meeste antwoorden niet geciteerd.
ChatGPT formuleert zijn eigen zoekopdrachten. Bij aankoopvragen registreerde de API gemiddeld 9,5 zoekopdrachten per antwoord, en in 84% van die antwoorden stond in minstens één zoekopdracht een merknaam die niet in de vraag stond. Vaak citeert ChatGPT daarna een andere pagina dan de pagina die in Google bovenaan staat, soms wel op dezelfde website. De uitkomsten gelden voor de API's op 26 september 2026; de apps en Google AI Overviews zijn niet onderzocht.
De uitkomsten
Google-posities en AI-bronnen: de uitkomsten op een rij
van de 1.200 ChatGPT-antwoorden:
in zoveel antwoorden (10,7%) stond minstens één pagina uit de Google top 3 tussen de bronnen. Bij Gemini 207 van de 1.200 (17,3%). Aanvullende telling.
Positie maakt verschil, maar begint laag:
de nummer 1 in Google werd in 6,7% van de ChatGPT-antwoorden geciteerd, de nummer 10 in 0,5%.
ChatGPT zoekt met merknamen:
in 84% van de aankoopantwoorden stond in minstens één zoekopdracht een merknaam die niet in de vraag stond.
Vaker dezelfde website dan dezelfde pagina:
de website van een top 3-pagina werd gemiddeld in 10,8% van de ChatGPT-antwoorden geciteerd, de exacte pagina in 4,0%.
Samengevat: bij 400 Nederlandse vragen, elk drie keer gesteld via de API, stond in 128 van de 1.200 ChatGPT-antwoorden minstens één pagina uit de Google top 3 tussen de bronnen. De vooraf vastgelegde hoofdmaat, de kans dat één bepaalde top 3-pagina geciteerd wordt, was gemiddeld 4,0% bij ChatGPT en 8,1% bij Gemini. Meting 26 september 2026, Google-resultaten van dezelfde dag. Het onderzoek meet overlap, niet waarom een chatbot een bron kiest.
Het volledige onderzoek waar deze publicatie deel van uitmaakt, bestaat uit 6.120 antwoorden. Deze publicatie gebruikt de basismeting: 400 vragen, 3 herhalingen, 1.200 antwoorden per chatbot, plus de Google-resultaten van 400 zoektermen. Percentages zijn gewogen over categorieën en vraagsoorten, tenzij erbij staat dat ze ongewogen zijn.
De hoofdvraag
Hoe vaak citeert ChatGPT een pagina uit de Google top 3?
Zelden. Er zijn twee manieren om dat te tellen, en die geven verschillende cijfers:
Per antwoord: in 128 van de 1.200 ChatGPT-antwoorden (10,7%) stond minstens één van de drie toppagina's tussen de bronnen. Dat is ongeveer 1 op de 9. Deze telling is ongewogen en achteraf toegevoegd (aanvullend, niet gepreregistreerd).
Per pagina: één bepaalde pagina op positie 1, 2 of 3 werd gemiddeld in 4,0% van de ChatGPT-antwoorden op die vraag geciteerd. Dit is de vooraf vastgelegde hoofdmaat.
De 4% betekent dus niet dat maar 4% van de antwoorden iets uit de top 3 citeert. Het is de kans voor één pagina. Omdat er drie toppagina's per vraag zijn, ligt het aandeel antwoorden met minstens één ervan hoger.
| Chatbot | Antwoorden met minstens één top 3-pagina als bron | Eén top 3-pagina geciteerd (gemiddeld per pagina) | 95%-interval |
|---|---|---|---|
| ChatGPT | 128 van 1.200 (10,7%) | 4,0% | 3,1 tot 4,9% |
| Gemini | 207 van 1.200 (17,3%) | 8,1% | 6,6 tot 9,6% |
Alle 400 vragen, 3 antwoorden per vraag per chatbot. Per vraag keken we welke pagina's in Google op positie 1, 2 en 3 stonden voor de gekoppelde zoekterm. Eerste kolom: ongewogen telling (aanvullend). Tweede kolom: gemiddelde over de drie posities, gewogen over 20 categorieën en beide vraagsoorten. Antwoorden zonder bron tellen als niet geciteerd.
Hoe we toetsten, staat in de verantwoording.
Bij aankoopvragen citeert ChatGPT een top 3-pagina nog minder vaak
Voor commerciële SEO is dit het relevantste verschil. Bij aankoopvragen werd een top 3-pagina gemiddeld in 2,1% van de ChatGPT-antwoorden geciteerd, bij informatieve vragen in 6,0%. Bij Gemini is het omgekeerd.
| ChatGPT | Gemini | |
|---|---|---|
| Aankoopvragen (229 vragen) | 2,1% | 10,5% |
| Informatieve vragen (171 vragen) | 6,0% | 5,7% |
Gemiddelden per pagina, zoals de hoofdmaat: de kans dat één bepaalde top 3-pagina in een antwoord geciteerd wordt. Verkennend.
Een aankoopvraag is bijvoorbeeld “wat is de beste laadpas voor een elektrische auto?”. Het verschil bij Gemini hangt samen met hoe vaak Gemini bronnen vermeldt: bij aankoopvragen in 239 van de 687 antwoorden (35%, ongewogen), bij informatieve vragen in 91 van de 513 (18%, ongewogen).
Google-positie
Maakt een hogere Google-positie verschil voor een AI-bronvermelding?
Ja, maar vanaf een laag niveau. Twee dingen zijn tegelijk waar:
Een pagina bovenaan Google werd in deze meting meestal niet geciteerd: de nummer 1 in 6,7% van de ChatGPT-antwoorden en 9,1% van de Gemini-antwoorden.
Hoger geplaatste pagina's werden wel vaker geciteerd dan lager geplaatste. Bij ChatGPT 6,7% op positie 1 tegenover 0,5% op positie 10, bij Gemini 9,1% tegenover 4,0%.
Een laag percentage betekent dus niet dat de Google-positie er niet toe doet. Hoe sterk het verband is, hebben we niet getoetst; de tabel is beschrijvend.
| Google-positie | ChatGPT | Gemini |
|---|---|---|
| 1 | 6,7% | 9,1% |
| 2 | 3,2% | 8,0% |
| 3 | 2,2% | 7,0% |
| 4 | 1,4% | 6,5% |
| 5 | 1,1% | 6,1% |
| 6 | 2,0% | 5,4% |
| 7 | 1,2% | 4,2% |
| 8 | 0,9% | 4,6% |
| 9 | 1,9% | 3,8% |
| 10 | 0,5% | 4,0% |
Aandeel van alle 1.200 antwoorden per chatbot waarin de pagina op die positie als bron wordt vermeld. Gewogen gemiddelde.
Grafiek 1. Aandeel van alle 1.200 antwoorden per chatbot waarin de pagina op die Google-positie als bron wordt vermeld, gewogen gemiddelde, met 95%-intervallen. Meting 26 september 2026. Conclusie: hoger geplaatste pagina's worden vaker geciteerd, maar ook de nummer 1 in de meeste antwoorden niet.
Eigen zoekopdrachten
Hoe zoekt ChatGPT naar bronnen voor een antwoord?
Met veel eigen zoekopdrachten, die anders zijn dan de vraag van de gebruiker. Bij aankoopvragen registreerde de API gemiddeld 9,5 zoekopdrachten per antwoord. In 84% van de aankoopantwoorden waarin ChatGPT zocht, stond in minstens één zoekopdracht een merknaam die de gebruiker niet noemde.
| ChatGPT | Gemini | Perplexity | |
|---|---|---|---|
| Zoekopdrachten per antwoord op een aankoopvraag (gemiddeld) | 9,5 | 0,8 | 2,4 |
| Zoekopdrachten per antwoord op een informatieve vraag (gemiddeld) | 4,1 | 0,3 | 0,7 |
| Aankoopantwoorden met een merknaam in een zoekopdracht | 84% | 36% | 43% |
Eerste twee rijen: gemiddelde per antwoord (elke vraag is drie keer gesteld), over alle antwoorden, ook de antwoorden zonder zoekactie (die tellen als 0), gewogen per categorie en vraagsoort. Verkennend. Derde rij: aandeel van de aankoopantwoorden waarin gezocht is (ChatGPT 687, Gemini 239, Perplexity 553). Merknaam: een merk dat niet in de vraag stond. Bij Gemini ontbreekt de categorie Zorg en welzijn, omdat Gemini daar bij aankoopvragen niet zocht.
Vaak gebruikt ChatGPT daarbij de zoekoperator site:, die zoekt binnen één website, zoals “site:moneybird.nl tarieven”. Een site:-zoekopdracht op de website van een merk kwam voor in 67% van de aankoopantwoorden (gewogen per categorie; ongewogen 473 van de 687 aankoopantwoorden, 69%). ChatGPT zocht bij alle 687 aankoopantwoorden.
Voorbeeld: één aankoopvraag, de Google-resultaten en de zoekopdrachten van ChatGPT
De vraag: “Ik drink twee koppen koffie per dag en woon alleen. Wat is de beste koffiemachine?”
De gekoppelde Google-zoekterm: “beste koffiemachine woon alleen”
De Google top 10 voor die zoekterm op 26 september 2026:
| Positie | Resultaat (opgeschoond adres) |
|---|---|
| 1 | consumentenbond.nl/espressomachine/beste/volautomaat |
| 2 | mediamarkt.nl/nl/content/keuken/koffie-espresso/beste-koffiemachine-met-bonen |
| 3 | coffeeness.de/nl/koffiezetapparaat-bonen |
| 4 | ad.nl/wonen/het-kost-een-paar-centen-maar-dan-heb-je-ook-wat-dit-is-de-beste-koffiemachine~a8734845 |
| 5 | gathering.tweakers.net/forum/list_messages/2275574 |
| 6 | koffie.nl/beste-koffiemachines-voor-thuis |
| 7 | zwarteroes.nl/blogs/koffie-benodigdheden/de-3-beste-koffiezetapparaten-voor-een-persoon |
| 8 | fleurdecafe.nl/koffiemachine-met-bonen-voor-thuis |
| 9 | coolblue.nl/advies/volautomatische-espressomachine-kiezen.html |
| 10 | fashionchick.nl/reviews/beste-koffiezetapparaat |
De zoekopdrachten die de API bij dit antwoord registreerde:
- 1site:nespresso.com/nl/nl Essenza Mini 2 kopgroottes 19 bar prijs
- 2site:delonghi.com/nl-nl Magnifica Start ECAM220 prijs onderhoud bonen koffiemachine
- 3site:philips.nl Senseo Original Plus koffiemachine twee kopjes tegelijk prijs
- 4site:moccamaster.eu cup one 300 ml koffiezetapparaat specificaties nederland
- 5site:moccamaster.eu/nl cup one prijs 300 ml
- 6site:philips.nl/c-p/CSA210_
- 7site:nespresso.com/nl/nl/koffie original capsules vanaf prijs espresso lungo
- 8site:philips.nl senseo original plus csa210 prijs koffiepad
De bronnen in het antwoord: moccamaster.eu/cup-one-matt-black-69221, philips.nl/c-p/CSA210_40R1/original-plus-coffee-pad-machine en nespresso.com/nl/nl/koffiemachines/essenza-mini. Geen van die pagina's of websites staat in de Google top 10 voor de gekoppelde zoekterm.
Dit is één voorbeeld (antwoord P12C02, ChatGPT, eerste herhaling in het datadepot), gekozen omdat het patroon er duidelijk in te zien is. Alle acht geregistreerde zoekopdrachten zijn gericht op een merk en een model, op de website van het merk zelf. Geen ervan is gelijk aan de algemene zoekterm waarmee we Google bevroegen (“beste koffiemachine woon alleen”).
Verkennend: in ongeveer 42% van de aankoopantwoorden staat er al een merknaam in de eerste geregistreerde zoekopdracht. Of ChatGPT de zoekopdrachten ook in die volgorde uitvoerde, is niet te bewijzen. Of ChatGPT merken kiest voordat het bronnen leest, kunnen we dus niet vaststellen. Ook hoe een merk in die zoekopdrachten terechtkomt, hebben we niet gemeten.
Aankoopantwoorden met een merknaam in een zoekopdracht
Grafiek 2. Aandeel van de aankoopantwoorden waarin gezocht is, met minstens één zoekopdracht met een merknaam die niet in de vraag stond. Noemers: ChatGPT 687, Perplexity 553, Gemini 239 aankoopantwoorden. Met 95%-intervallen. Meting 26 september 2026. Conclusie: in aankoopantwoorden met zoekacties bevatten de zoekopdrachten van ChatGPT veel vaker een merknaam dan die van Gemini en Perplexity.
Pagina of website
Citeert ChatGPT dezelfde pagina als Google toont, of alleen dezelfde website?
Vaker dezelfde website dan dezelfde pagina. Weinig overlap op paginaniveau betekent dus niet dat ChatGPT compleet andere websites gebruikt. Wel blijft de overlap ook op websiteniveau beperkt.
Vergelijking 1: hoe vaak komt een resultaat uit de Google top 3 terug als bron?
| ChatGPT | Gemini | |
|---|---|---|
| De exacte pagina geciteerd | 4,0% | 8,1% |
| De website van die pagina geciteerd | 10,8% | 11,5% |
Gemiddeld aandeel van alle 1.200 antwoorden per chatbot, per top 3-resultaat. De eerste rij is de hoofdmaat. Websiteniveau was vooraf vastgelegd als tweede maat en wordt verkennend gerapporteerd.
Vergelijking 2: hoeveel van de bronnen van de chatbot staan in de Google top 10?
| ChatGPT | Gemini | |
|---|---|---|
| Geciteerde pagina's die in de Google top 10 staan | 11,1% | 31,8% |
| Geciteerde websites die in de Google top 10 staan | 33,2% | 46,8% |
Gemiddeld aandeel per antwoord met bronnen (ChatGPT 1.115 antwoorden, Gemini 330). Eerste rij: secundaire hypothese. Tweede rij: verkennend.
In de hoofdmaat telt alleen de exacte pagina. Een bron op dezelfde website, maar op een andere pagina, telt daar niet als overeenkomst. Bij ChatGPT wordt de website van een top 3-pagina ruim twee keer zo vaak geciteerd als de pagina zelf. Tegelijk komt gemiddeld twee derde van de websites die ChatGPT in een antwoord citeert, niet voor in de Google top 10 voor de gekoppelde zoekterm.
Gemini
Wat verandert er bij Gemini als je alleen antwoorden met bronnen telt?
Dan lijkt Gemini veel meer op Google. Gemini vermeldde in 330 van de 1.200 antwoorden (27,5%) bronnen, bij 138 van de 400 vragen. De andere antwoorden tellen in de hoofdmaat mee als “niet geciteerd”, en dat drukt het gemiddelde. In deze meting waren dat dezelfde 330 antwoorden als waarin Gemini een zoekactie uitvoerde.
| Alle 1.200 antwoorden | Alleen antwoorden met bronnen | |
|---|---|---|
| ChatGPT | 4,0% | 4,5% (1.115 antwoorden) |
| Gemini | 8,1% | 34,8% (330 antwoorden bij 138 vragen) |
Gemiddeld aandeel antwoorden waarin één bepaalde pagina op positie 1, 2 of 3 geciteerd wordt. De rechterkolom is een aanvullende maat die niet vooraf was vastgelegd.
De 34,8% is niet af te leiden uit 8,1% en 330 van de 1.200. De berekening gebruikt alleen de 138 vragen waarbij Gemini minstens één keer bronnen vermeldde, en per vraag alleen de antwoorden met bronnen. Daarna is dezelfde weging per categorie en vraagsoort toegepast op de combinaties waarin zulke vragen voorkomen; 7 van de 40 combinaties ontbreken. Het cijfer zegt dus iets over die 138 vragen, niet over alle 400.
In 207 van de 330 Gemini-antwoorden met bronnen (63%, ongewogen, aanvullend) staat minstens één top 3-pagina tussen de bronnen. Van alle pagina's die Gemini citeert, staat gemiddeld 32% in de Google top 10, tegenover 11% bij ChatGPT. Vergeleken op dezelfde 138 vragen ligt Gemini 14,7 procentpunt hoger (95%-interval 11,1 tot 18,4).
Gemini zoekt volgens de documentatie van Google via Google Search. OpenAI maakt niet bekend welke zoekindex ChatGPT gebruikt.
Grafiek 3. Gemiddeld aandeel antwoorden waarin één bepaalde pagina op positie 1, 2 of 3 geciteerd wordt, over alle antwoorden en over alleen de antwoorden met bronnen, met 95%-intervallen. De tweede maat is aanvullend en niet vooraf vastgelegd. Meting 26 september 2026. Conclusie: tel je alleen de antwoorden met bronnen, dan lijkt Gemini veel meer op Google.
Voor SEO-specialisten
Wat betekent dit voor het werk van een SEO-specialist?
Dat je je analyse moet verbreden. Een Google-positie voor een algemene zoekterm en een bronvermelding in een chatbot zijn twee verschillende dingen, die je apart moet meten. Dit onderzoek levert geen bewezen methode om vaker geciteerd te worden. Het laat wel zien waar je naar moet kijken.
| Werkzaamheden | Toepassing van dit onderzoek |
|---|---|
| Rapporteren over zichtbaarheid | Meet Google-posities en bronvermeldingen apart, en per chatbot. De overlap verschilde in deze meting sterk tussen ChatGPT en Gemini. |
| Concurrentieonderzoek | Bekijk welke pagina's de chatbots echt citeren, ook als die niet in de Google-resultaten voor je algemene zoekterm staan. |
| Content beoordelen | Kijk welke productinformatie, tarieven of specificaties in de zoekopdrachten van de chatbot voorkomen, en of die informatie op je website staat. |
| Resultaten interpreteren | Maak onderscheid tussen een ontbrekende bronvermelding en een ontbrekende merkvermelding of aanbeveling. Dit onderzoek gaat alleen over bronnen. |
Dit geldt voor Nederlandse vragen via de API's, gemeten op één dag. Of een betere Google-positie tot meer bronvermeldingen leidt, hebben we niet gemeten: dit onderzoek vergelijkt twee lijsten op één dag en volgt geen pagina's die stijgen of dalen.
Of kleine websites naast grote namen een kans maken als bron, en hoe sterk de genoemde merken wisselen als je dezelfde vraag herhaalt, lees je binnenkort in twee aparte publicaties.
Verdieping
Verdieping: branches, gevonden bronnen en de eigen zoekopdrachten in Google
De drie onderdelen hieronder zijn verkennend. Ze vullen het beeld aan, maar dragen de hoofdconclusie niet.
In welke branches overlappen AI-bronnen het meest met Google?
Bij Gemini springt de categorie lokale dienstverleners eruit: daar wordt een top 3-pagina gemiddeld in 28% van de antwoorden geciteerd. Bij ChatGPT ligt geen enkele categorie boven de 11%.
| Categorie | ChatGPT | Gemini |
|---|---|---|
| Lokale dienstverleners | 8,2% | 27,8% |
| Kind en gezin | 7,2% | 17,1% |
| Juridisch | 10,2% | 13,9% |
| Auto en mobiliteit | 6,5% | 13,7% |
| Mode en schoenen | 0,5% | 1,4% |
| Huisdieren | 1,2% | 0,9% |
Gemiddelden per pagina, zoals de hoofdmaat. Selectie van opvallende categorieën; de laagste bij Gemini is Software en SaaS (0,0%, ChatGPT 2,5%). Per categorie 20 vragen, met aankoopvragen en informatieve vragen gelijk gewogen, dus ruwe schattingen.
Hoeveel Google-toppagina's vinden ChatGPT en Perplexity tijdens het zoeken?
Ook weinig. ChatGPT en Perplexity geven via de API een lijst met bronnen die ze tijdens het zoeken hebben gevonden (in de methode: opgehaald). Dat zijn adressen uit hun zoekresultaten, geen pagina's waarvan vaststaat dat ze zijn geopend of gelezen.
ChatGPT: een pagina uit de Google top 3 zit gemiddeld in 9,3% van de 1.200 antwoorden tussen de gevonden bronnen. Van alle gevonden pagina's staat gemiddeld 2,1% in de Google top 10 (1.115 antwoorden).
Perplexity: een pagina uit de Google top 3 zit gemiddeld in 10,2% van de antwoorden tussen de gevonden resultaten. Van alle gevonden pagina's staat gemiddeld 8,7% in de Google top 10 (692 antwoorden met zoekresultaten). In onze meetopzet gaf de Agent API van Perplexity geen bronvermeldingen bij het antwoord.
Welke websites ChatGPT vooral vindt, en waarom Reddit daar vaak tussen zit maar bijna nooit wordt geciteerd, lees je in ons onderzoek naar Reddit als AI-bron.
Staan de bronnen van ChatGPT in de Google-resultaten van zijn eigen zoekopdrachten?
Binnen de gecontroleerde selectie van zoekopdrachten zonder site: stond gemiddeld 15% van de door ChatGPT geciteerde pagina's in de bijbehorende Google top 10 (416 antwoorden). Voor de algemene zoekterm was dat bij dezelfde antwoorden 9,4%.
We haalden de Google-resultaten op voor 1.735 zoekopdrachten die de chatbots zelf registreerden. Uit alle verschillende zoekopdrachten zonder site: in de basismeting trokken we met een vaste seed een steekproef van 1.793, per chatbot naar rato van het aantal en zonder maximum per antwoord; 1.735 gaven resultaat. Bij de 416 ChatGPT-antwoorden is zo gemiddeld 1,8 van de 3,8 zoekopdrachten zonder site: per antwoord gecontroleerd, van gemiddeld 9,1 zoekopdrachten in totaal. Zoekopdrachten met site: zijn niet meegenomen.
| In top 10 van de gecontroleerde eigen zoekopdrachten | In top 10 van de algemene zoekterm | |
|---|---|---|
| ChatGPT | 15,0% | 9,4% |
| Gemini | 40,6% | 32,7% |
| Perplexity (gevonden resultaten) | 16,4% | 9,2% |
Alleen antwoorden waarbij we van minstens één eigen zoekopdracht de Google-resultaten hebben opgezocht.
Dit is geen volledige controle. Een geciteerde pagina die hier niet overeenkomt, kan wel in de Google-resultaten staan van een zoekopdracht die we niet hebben gecontroleerd, zoals de site:-zoekopdrachten, die bij ChatGPT juist veel voorkomen. De stijging van 9,4% naar 15,0% past bij het beeld dat ChatGPT met andere zoektermen zoekt, maar bewijst dat niet. Of de bronnen verderop in Google staan, hebben we niet gemeten.
Verantwoording
Verantwoording: Google-resultaten naast AI-bronnen leggen
Preregistratie en het amendement over Google pagina 2
We hebben de onderzoeksvragen, hypothesen, meetinstellingen en analyseregels vastgelegd en openbaar gedeponeerd op Zenodo voordat de meting begon (DOI 10.5281/zenodo.22974863).
Amendementen, hypothesen, meetopzet, koppeling, weging en beperkingen
Na het deponeren zijn op 26 september 2026 twee regels aangepast, beide voordat er analyses waren gedaan. Amendement 1 raakt deze publicatie. De Google-API gaf per zoekopdracht hooguit 10 gewone resultaten, en bij 88 van de 400 zoektermen minder, vermoedelijk doordat andere onderdelen van de resultatenpagina ruimte innamen. Voor die 88 hebben we ook de tweede pagina opgehaald, zodat elke zoekterm een volledige top 10 had. De resultaten van pagina 2 kwamen achter die van pagina 1 en zijn doorgenummerd. Een adres dat al op pagina 1 stond, telde alleen de eerste keer; dat gebeurde 21 keer, bij 19 zoektermen. Na het samenvoegen had elke zoekterm 13 tot 19 resultaten, dus geen enkele bleef onder de 10.
Met alleen de 312 zoektermen die op pagina 1 al volledig waren, blijft de hoofdconclusie overeind. De percentages zijn dan iets hoger: 4,5% bij ChatGPT en 8,6% bij Gemini, beide bevestigd. Amendement 2 gaat over gegevens van een externe domeinbron en raakt deze publicatie niet. Beide staan in het amendementenlog in het datadepot.
| Hypothese | Inhoud | Soort | Uitkomst of schatting |
|---|---|---|---|
| H1a | Een top 3-pagina wordt in minder dan 50% van de antwoorden geciteerd | Primair | Bevestigd voor ChatGPT en Gemini |
| H1b | Minder dan 50% van de geciteerde pagina's staat in de Google top 10 | Secundair | ChatGPT 11,1% (9,2 tot 13,1), Gemini 31,8% (29,5 tot 34,3) |
| H1c | Gemini heeft een hogere H1b-waarde dan ChatGPT | Secundair | Gemini 14,7 procentpunt hoger (11,1 tot 18,4) |
| H12 | Minstens 20% van de aankoopantwoorden met zoekopdrachten bevat een merknaam in een zoekopdracht | Secundair | ChatGPT 84% (81 tot 88), Gemini 36% (30 tot 42), Perplexity 43% (39 tot 48) |
We hadden vooraf vastgelegd dat een Google-positie “aantoonbaar onvoldoende” is voor een bronvermelding als een top 3-pagina in minder dan de helft van de antwoorden wordt geciteerd. Die grens is ruim gekozen; beide chatbots blijven er ver onder. H1a is voor beide chatbots bevestigd, met een gecorrigeerde p-waarde van 0,001. Alleen de primaire hypothese krijgt een uitkomstlabel. Secundaire hypothesen rapporteren we als schatting met interval. Perplexity doet niet mee aan H1a, omdat de Agent API in onze meetopzet geen bronvermeldingen bij het antwoord gaf.
Verkennend of achteraf toegevoegd zijn: de telling van antwoorden met minstens één top 3-pagina, de cijfers per Google-positie, de maat op antwoorden met bronnen, het aantal zoekopdrachten per antwoord, de eigen zoekopdrachten in Google en de cijfers per vraagsoort en branche.
Meetopzet met Google-referentie
| Vragen | 400 Nederlandse vragen zonder merknaam, 20 per categorie in 20 categorieën. 229 commercieel, 171 informatief |
|---|---|
| Google-referentie | Per vraag een vooraf gekoppelde Google-zoekterm, opgehaald via een Google-zoekresultaten-API (Google Nederland, Nederlandstalig, desktop) op 26 september 2026. Alleen gewone (organische) resultaten tellen als positie |
| Chatbots | ChatGPT (gpt-6-sol, OpenAI Responses API met web_search, locatie Nederland), Gemini (gemini-3.8-flash, Gemini API met Google Search), Perplexity (sonar, Agent API met web_search, locatie Nederland) |
| Instellingen | Geen systeeminstructie, standaardinstellingen, elke vraag in een nieuwe sessie |
| Herhalingen | 3 keer per vraag per chatbot: 1.200 antwoorden per chatbot |
| Meetmoment | 26 september 2026, Google-resultaten op dezelfde dag |
Hoe we pagina's aan elkaar koppelen
Een geciteerde pagina en een Google-resultaat tellen als gelijk als het adres na opschoning identiek is. We verwijderen daarbij het protocol, www., een afsluitende schuine streep en bekende trackingcodes zoals utm_source. ChatGPT voegt bijvoorbeeld utm_source=openai toe aan veel links. Inhoudelijke onderdelen van het adres blijven staan. Voor Gemini gebruiken we het echte doeladres achter de doorverwijslink.
Weging, intervallen en correctie
Per vraag middelen we over de drie herhalingen. Daarna middelen we per categorie en vraagsoort, en geven we elke categorie hetzelfde gewicht. De intervallen komen uit een bootstrap met 2.000 herhalingen, gestratificeerd per categorie en vraagsoort. Omdat we de hypothese voor twee chatbots toetsen, corrigeren we de p-waarden met de Holm-methode.
Beperkingen van de Google-vergelijking
- API, niet de apps. De uitkomsten gelden voor de onderzochte API-instellingen.
- Eén Google-zoekterm per vraag. Wij koppelden elke vraag aan één zoekterm. Een gebruiker die zelf googelt, kan andere woorden gebruiken, en de chatbots doen dat ook.
- Gemini vermeldt weinig bronnen. Daardoor is de hoofdmaat voor Gemini laag. De aanvullende maat over antwoorden met bronnen was niet vooraf vastgelegd.
- Merknamen in zoekopdrachten zijn automatisch herkend. Voor zoekopdrachten met site: koppelde een vaste regel of een taalmodel het domein aan een merk. Dat is niet door mensen gecontroleerd.
- De eigen zoekopdrachten zijn een selectie. We haalden de Google-resultaten op voor 1.735 zoekopdrachten zonder site:, niet voor alle.
- Overlap, geen oorzaak. We vergelijken de bronnen van de chatbots met de Google-resultaten van dezelfde dag. Of een hogere Google-positie tot meer bronvermeldingen leidt, volgt hier niet uit.
- Eén meetmoment. Dit is de stand van 26 september 2026.
Open data
Data en citeerwijze van het Google-onderzoek
De preregistratie (10.5281/zenodo.22974863) en het datadepot (10.5281/zenodo.23010967) staan op Zenodo. De antwoorden, de Google-resultaten per zoekterm en per eigen zoekopdracht van de chatbots (organische lijst met positie en opgeschoond adres) en de analysescripts staan in het datadepot. De ruwe API-antwoorden van de Google-meting delen we niet; wel de daaruit afgeleide resultatenlijst en controlegetallen.
De data staan onder CC BY 4.0, de analysescripts onder MIT.
Preregistratie en data op Zenodo
Citeer dit onderzoek
Timmermans, M. (2026). Pagina's in de Google top 3 worden zelden door ChatGPT geciteerd. Timmermans Media. Preregistratie: doi.org/10.5281/zenodo.22974863. Data: doi.org/10.5281/zenodo.23010967. Licentie CC BY 4.0.
Dit onderzoek is beschikbaar onder de CC BY 4.0-licentie.
Veelgestelde vragen
Vragen over Google-posities en AI-bronvermeldingen
Wat betekent "gemiddeld in 4% van de antwoorden"?
Het is de kans dat één bepaalde pagina uit de Google top 3 als bron wordt vermeld in een ChatGPT-antwoord op dezelfde vraag, gemiddeld over de drie posities en over 400 vragen. Antwoorden zonder bron tellen mee als niet geciteerd. Het cijfer is gewogen, zodat elke categorie even zwaar telt; ongewogen is het 3,8%. Het is iets anders dan het aandeel antwoorden waarin minstens één van de drie toppagina's als bron staat: dat is 10,7% (128 van 1.200).
Heeft SEO nog zin als AI de Google-resultaten maar deels volgt?
Dit onderzoek geeft geen reden om met SEO te stoppen. Hoger geplaatste pagina's werden vaker geciteerd dan lager geplaatste, en bij Gemini was de overlap met Google groot in de antwoorden met bronnen. Wel laat het zien dat een hoge positie voor één algemene zoekterm niet hetzelfde is als een bronvermelding in ChatGPT. Meet die twee dus apart.
Gebruikt ChatGPT Google?
Dat maakt OpenAI niet bekend. In onze data overlappen de bronnen van ChatGPT weinig met de Google-resultaten voor de gekoppelde zoekterm. Voor een deel van de eigen zoekopdrachten van ChatGPT was de overlap iets hoger (15%), maar dat is geen volledige controle.
Waarom telt Perplexity niet mee in de hoofdtoets?
In onze meetopzet gaf de Agent API van Perplexity geen bronvermeldingen bij het antwoord. We rapporteren voor Perplexity daarom alleen de bronnen die het tijdens het zoeken vond, als aparte maat.
Geldt dit ook voor Google AI Overviews?
Die hebben we niet onderzocht.
Kan ik laten meten of mijn Google-posities terugkomen in AI-antwoorden?
Ja. Met dezelfde meetopzet kunnen we voor jouw zoekwoorden meten of je Google-posities ook in ChatGPT, Gemini en Perplexity terugkomen. Bekijk onze GEO-dienst.
Verwant onderzoek
Onderzoek
Reddit als AI-bron: ChatGPT vindt het vaak, maar citeert het bijna nooit
Dezelfde meting, met de focus op Reddit en op gevonden tegenover geciteerde bronnen.
Onderzoek
AI verzint zelden, maar verkoopt de prijzen van gisteren
1917 AI-antwoorden over 37 Nederlandse merken, getoetst tegen geverifieerde feiten.
Komen jouw Google-posities terug in AI?
Word gevonden in Google én geciteerd in AI
Wij meten voor jouw zoekwoorden of je Google-posities ook in ChatGPT, Gemini en Perplexity terugkomen, en welke pagina's de chatbots wel citeren.