Begrip
HTTP-statuscode
Een HTTP-statuscode is een driecijferige serverreactie zoals 200, 301 of 404. Lees welke codes ertoe doen voor SEO en hoe je ze controleert.
SEO-, GEO- en AI-specialist · Bijgewerkt: 13 augustus 2026 · Leestijd: 6 min
Wat is een HTTP-statuscode?
Een HTTP-statuscode, ook wel headerstatuscode genoemd, is een driecijferige code die een webserver teruggeeft bij elk verzoek om een pagina. De code vertelt of het verzoek is gelukt, of de pagina is verplaatst, of er een fout is opgetreden. Een menselijke bezoeker ziet de code meestal niet, behalve bij een zichtbare foutmelding zoals een 404-pagina, maar zoekmachine-crawlers zoals Googlebot krijgen elke statuscode wel te zien. Dat maakt statuscodes rechtstreeks relevant voor SEO.
Kernpunten
- Een HTTP-statuscode is een driecijferige code die een webserver bij elk verzoek teruggeeft: geslaagd (2xx), omleiding (3xx), clientfout (4xx) of serverfout (5xx).
- Crawlers zoals Googlebot zien elke statuscode, wat statuscodes rechtstreeks relevant maakt voor SEO.
- Een 200 is klaar voor indexering; een 301 draagt autoriteit over; een 410 verwijdert een pagina sneller uit de index dan een 404.
- Een 503 (tijdelijk) is bij onderhoud beter dan een onduidelijke 500; een 429 verlaagt de crawlfrequentie.
- Vermijd soft 404's (een 200 op een lege pagina) en lange redirect-ketens: ze verspillen crawlbudget en verwarren Google.
Welke categorieën HTTP-statuscodes zijn er?
Statuscodes zijn ingedeeld in vijf klassen op basis van het eerste cijfer. De 1xx-klasse is informatief en zeldzaam; je krijgt deze codes als bezoeker of crawler vrijwel nooit rechtstreeks te zien. De 2xx-klasse betekent geslaagd: de pagina is goed geleverd aan de browser of crawler. De 3xx-klasse staat voor omleiding: de gevraagde content staat op een andere locatie. De 4xx-klasse is een clientfout: de pagina bestaat niet of is niet toegankelijk voor de aanvrager. De 5xx-klasse is een serverfout: de server zelf heeft een probleem bij het verwerken van het verzoek. Deze indeling op het eerste cijfer maakt een snelle diagnose mogelijk zonder dat je elke individuele code hoeft te kennen.
Welke statuscodes zijn belangrijk voor SEO?
Niet elke statuscode is even relevant voor je vindbaarheid; negen codes doen er in de praktijk het meest toe. Een 200 OK betekent dat alles goed is en de pagina geïndexeerd kan worden, wat je wilt voor al je belangrijke pagina's. Een 301 staat voor permanent verplaatst en draagt de opgebouwde PageRank over naar de nieuwe URL, mits die nieuwe URL inhoudelijk relevant is voor de oude: redirect je naar een niet-verwante pagina, dan behandelt Google dat als een soft 404 en gaat de waarde alsnog verloren. Een 302 staat voor tijdelijk verplaatst, waarbij Google de oorspronkelijke URL geïndexeerd houdt omdat de verhuizing niet blijvend is. Een 304 Not Modified geeft aan dat de pagina niet is gewijzigd sinds de vorige crawl, wat crawlbudget bespaart. Een 404 betekent dat de pagina niet gevonden is. Een 410 betekent dat de pagina bewust en permanent is verwijderd. Een 403 staat voor toegang geweigerd. En 500 en 503 zijn beide serverfouten, met een belangrijk onderling verschil dat verderop aan bod komt.
De tabel hieronder zet deze negen codes met hun betekenis op een rij.
| Code | Betekenis |
|---|---|
| 200 OK | Pagina succesvol geleverd, klaar voor indexering |
| 301 | Permanent verplaatst, draagt autoriteit over |
| 302 | Tijdelijk verplaatst, oude URL blijft geïndexeerd |
| 304 Not Modified | Ongewijzigd sinds vorige crawl, bespaart crawlbudget |
| 404 Not Found | Pagina niet gevonden, status onduidelijk |
| 410 Gone | Pagina bewust en permanent verwijderd |
| 403 Forbidden | Toegang tot de pagina geweigerd |
| 500 Internal Server Error | Onbekende, algemene serverfout |
| 503 Service Unavailable | Server tijdelijk niet beschikbaar |
Wat betekent een statuscode voor je vindbaarheid bij Googlebot?
Elke categorie statuscodes heeft een direct gevolg voor hoe Googlebot je pagina's behandelt. Pagina's met een 2xx-code kunnen geïndexeerd worden en zo in de zoekresultaten verschijnen. 4xx-fouten verhinderen indexering, waardoor de pagina niet in de resultaten komt. Bij herhaalde 5xx-serverfouten verlaagt Google tijdelijk de crawlfrequentie om de server niet verder te belasten, wat betekent dat nieuwe of gewijzigde content langzamer wordt opgepikt. Te veel 3xx-omleidingen, zeker als ze in ketens achter elkaar staan, verspillen crawlbudget, omdat een crawler elke afzonderlijke hop moet volgen voordat hij bij de uiteindelijke pagina uitkomt. Correcte statuscodes zorgen er daarom voor dat je crawlbudget efficiënt wordt benut en je belangrijke pagina's vindbaar blijven.
Wat is het verschil tussen een 404 en een 410?
Beide codes betekenen dat een pagina er niet is, maar het signaal aan Google verschilt. Een 404 Not Found zegt alleen dat de pagina op dit moment niet gevonden is, zonder aan te geven of dat tijdelijk of permanent is; Google blijft zo'n URL daarom nog een tijd bezoeken om te checken of hij terugkeert. Een 410 Gone zegt expliciet dat de pagina bewust en permanent is verwijderd, wat een sterker signaal is om de URL sneller uit de index te halen. Gebruik een 410 wanneer een pagina echt weg moet en er geen logisch alternatief is om naartoe te verwijzen; gebruik een 404 wanneer je niet zeker weet of de content ooit terugkomt.
Een ander onderscheid dat vaak over het hoofd wordt gezien, zit tussen de twee serverfoutcodes. Een 500 Internal Server Error is een algemene, onbekende serverfout zonder specifieke oorzaak. Een 503 Service Unavailable is expliciet tijdelijk: de server is te druk of in onderhoud, en de code geeft crawlers het signaal om later terug te komen. Voor gepland onderhoud is een correcte 503 daarom beter dan de site simpelweg onbereikbaar laten met een onduidelijke 500.
Hoe controleer je de statuscode van een pagina?
Voor een volledig sitebreed overzicht gebruik je Google Search Console: het rapport Pagina's toont welke URL's Google niet kon indexeren en om welke reden, bijvoorbeeld door een 404 of een 5xx-fout. Voor een technische audit over de hele site scant een crawler zoals Screaming Frog automatisch alle statuscodes, gebroken links en redirect-ketens in één keer. Voor een snelle losse controle van één pagina open je de ontwikkelaarstools in je browser met F12 en bekijk je het tabblad Network, of gebruik je een online HTTP-header-checker.
Let op een veelgemaakte valkuil: sommige pagina's geven ten onrechte een 200 terug terwijl ze eigenlijk leeg zijn, een zogeheten soft 404, of terwijl ze inhoudelijk een 403 of 503 zouden moeten geven. Dat geeft Google verwarrende signalen en verspilt crawlbudget. Bij JavaScript-sites komt dit extra vaak voor: de server geeft een 200 voor een lege HTML-shell terug, terwijl de eigenlijke content pas verschijnt nadat de pagina is gerenderd, wat de indexering onnodig vertraagt.
Dezelfde logica geldt voor AI-crawlers die je content willen citeren. Een pagina die een foutcode teruggeeft of achter een 403 zit, bestaat in de praktijk niet voor de AI-zoekmachine die naar een bron zoekt, net zoals een pagina die via robots.txt is geblokkeerd voor die crawler onbereikbaar blijft. Correcte 200-codes op je belangrijke pagina's en nette omleidingen zorgen dat zowel Googlebot als AI-crawlers je actuele, canonieke content bereiken. Bekijk onze SEO-dienst of lees verder over technische SEO voor de bredere technische basis.
Aan de slag

Gratis vindbaarheidscheck
Weet jij hoe zichtbaar je bent in Google en AI?
In 30 minuten check ik je huidige vindbaarheid in Google, ChatGPT en Claude. Je krijgt direct inzicht in waar je nu staat, waar de kansen liggen en wat als eerste impact maakt. Geen verplichtingen.
- Gesprek van 30 minuten, vrijblijvend
- Check van je vindbaarheid in Google en AI
- De drie kansen met de meeste impact
- Eerlijk advies of mijn aanpak bij je past
Veelgestelde vragen over HTTP-statuscode
Wat betekent een 401-statuscode?
Een 401 Unauthorized betekent dat de aanvrager zich eerst moet authenticeren voordat hij toegang krijgt tot de pagina, bijvoorbeeld bij een besloten ledengedeelte. Dit verschilt van een 403 Forbidden, waarbij authenticatie de toegang niet verandert omdat de pagina sowieso geblokkeerd is voor die aanvrager.
Wat betekent een 429-statuscode?
Een 429 Too Many Requests betekent dat de server tijdelijk geen verzoeken meer accepteert omdat het ingestelde limiet is bereikt, vaak door te agressieve rate limiting of firewall-regels. Krijgt Googlebot herhaaldelijk een 429, dan verlaagt het de crawlfrequentie, waardoor nieuwe of gewijzigde content langzamer wordt geïndexeerd.
Kan een verkeerde statuscode mijn ranking schaden?
Ja, een verkeerde statuscode kan indirect je ranking schaden. Een 200 op een lege of foutieve pagina (soft 404) of onnodige 3xx-ketens verspillen crawlbudget en geven Google verwarrende signalen, waardoor belangrijke pagina's minder vaak of minder snel worden gecrawld en geïndexeerd.
Welke statuscode gebruik je bij gepland onderhoud?
Gebruik bij gepland onderhoud een 503 Service Unavailable, eventueel met een Retry-After-header die aangeeft wanneer de site weer bereikbaar is. Dat vertelt crawlers dat de situatie tijdelijk is, zodat ze later terugkomen in plaats van de pagina's als permanent verdwenen te behandelen.

Geschreven door
Matt TimmermansSEO-, GEO- en AI-specialist
Matt Timmermans is oprichter van Timmermans Media en gespecialiseerd in SEO, GEO en AI-zichtbaarheid. Sinds 2018 helpt hij bedrijven beter gevonden te worden door zowel Google als AI-zoekmachines. Als AI-expert heeft hij ruime ervaring met AI-automatisering en het bouwen van applicaties met AI.
Wil je meer weten?
Gerelateerde begrippen
Technische SEO
Technische SEO is het optimaliseren van de technische structuur van je website. Ontdek de onderdelen en het verschil met on-page en off-page SEO.
Lees uitleg→Redirect (301/302)
Een redirect stuurt bezoekers en zoekmachines door naar een andere URL. Ontdek het verschil tussen 301 en 302, en de PageRank-mythe.
Lees uitleg→Crawlbudget
Crawlbudget is het aantal pagina's dat Google op je site crawlt. Ontdek de twee factoren, wanneer het telt, en hoe je verspilling voorkomt.
Lees uitleg→